Vệ tinh USA 32, còn có mật danh FARRAH III, được Mỹ phóng ngày 5-9-1988 bằng tên lửa Titan II. Vệ tinh có nhiệm vụ theo dõi tín hiệu radar, xử lý một phần dữ liệu trên quỹ đạo rồi truyền về Trái đất, trong đó có dữ liệu phục vụ quân sự.

Vệ tinh bất ngờ vỡ sau gần 4 thập kỷ

USA 32 có thiết kế khá đơn giản, được mô tả giống một "lon cá ngừ" và dùng chuyển động quay để ổn định khi thu tín hiệu radar. Hồ sơ về vệ tinh này được giải mật trong năm nay.

Ngày 13-9-2026, Lực lượng Không gian Mỹ (USSF) xác nhận USA 32 đã vỡ ở độ cao khoảng 775km. Các mảnh vỡ đang được theo dõi và đưa vào hệ thống đánh giá nguy cơ va chạm với các vật thể khác trên quỹ đạo.

USSF cho biết chưa phát hiện mối đe dọa tức thời, nhưng việc phân tích các mảnh vỡ vẫn đang được tiến hành.

Nguyên nhân sự cố chưa được xác định. Một khả năng là các nguồn năng lượng còn sót lại trên vệ tinh, như bình chứa áp suất hoặc pin, đã hỏng sau hàng chục năm chịu tác động của chu kỳ nóng - lạnh khắc nghiệt trong không gian.

Thêm rác vũ trụ trên quỹ đạo

Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), tàu vũ trụ có thể chứa nhiều dạng năng lượng tích trữ và những nguồn năng lượng này vẫn có thể gây phân mảnh ngay cả khi nhiệm vụ đã kết thúc.

Vì vậy, NASA, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) và Cơ quan Nghiên cứu và Phát triển Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đều có quy định về việc "vô hiệu hóa" tàu vũ trụ sau khi hoàn thành nhiệm vụ, nhằm loại bỏ hoặc làm mất khả năng gây nổ của các nguồn năng lượng còn lại.

Chưa rõ FARRAH III có được xử lý theo cách này hay không. Một khả năng khác là vệ tinh đã va chạm với một mảnh rác vũ trụ hoặc thiên thạch.

Vụ phân mảnh xảy ra tại khu vực vốn có mật độ vật thể khá cao trên quỹ đạo. Các nhà thiên văn đang theo dõi những mảnh vỡ mới để xác định kích thước, quỹ đạo và nguy cơ va chạm với các vệ tinh đang hoạt động.

Phân tích đường đi của các mảnh vỡ cũng có thể giúp các nhà khoa học tái dựng vụ việc và tìm hiểu vì sao một vệ tinh từ thời Chiến tranh Lạnh lại bất ngờ vỡ tung sau gần 40 năm.

Một tầng tên lửa SpaceX bị bỏ lại ngoài không gian sắp đâm vào Mặt trăng

Một phần tên lửa Falcon 9 của SpaceX được dự đoán sẽ đâm xuống Mặt trăng vào tháng 8 tới, làm dấy lên lo ngại về tình trạng rác vũ trụ quanh hệ Trái đất - Mặt trăng.