Sau khi người vay mất, tôi đến gặp gia đình để yêu cầu giải quyết khoản nợ thì vợ của người này nói rằng: "Ai vay người đó chịu, chồng tôi đã mất thì gia đình tôi không có trách nhiệm trả.".

Tôi được biết người đã mất có để lại một số tài sản.

Luật sư cho tôi hỏi, trong trường hợp người vay tiền qua đời thì khoản nợ có được xóa không? Vợ, con hoặc những người thừa kế của người đó có phải trả khoản nợ hay không? Nếu có thì trách nhiệm trả nợ được xác định như thế nào?

Mong luật sư giải đáp giúp tôi!

Luật sư Huỳnh Văn Nông (Đoàn luật sư TP.HCM) trả lời:

- Về mặt pháp lý, việc người vay tiền qua đời hoàn toàn không đồng nghĩa với việc khoản nợ tự động bị xóa bỏ, bởi nghĩa vụ trả nợ là một nghĩa vụ về tài sản.

Khi một cá nhân mất đi, các quyền và nghĩa vụ tài sản của họ không chấm dứt mà sẽ được chuyển giao cho những người thừa kế giải quyết thông qua khối di sản do người đó để lại.

Do vậy, việc người vợ cho rằng gia đình không có trách nhiệm trả khoản vay 300 triệu đồng là không chính xác theo quy định pháp luật.

Cụ thể, theo Điều 615 Bộ luật Dân sự 2015, những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại.

Điều này có nghĩa là vợ, con hoặc những người thừa kế khác không bị bắt buộc phải dùng tài sản riêng (tiền túi) của mình để trả nợ thay cho người đã mất, nhưng họ buộc phải dùng chính khối tài sản mà người mất để lại để thanh toán khoản nợ cho bạn.

Trách nhiệm này được giới hạn trong phạm vi di sản. Nếu di sản chưa được chia, người quản lý di sản (thường là vợ, con) phải ưu tiên trích từ khối tài sản này để thanh toán các khoản nợ trước khi phân chia thừa kế.

Nếu di sản đã chia, mỗi người thừa kế có trách nhiệm thanh toán khoản nợ tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình thực nhận.

Cần lưu ý rằng, trong trường hợp tổng giá trị tài sản người mất để lại thấp hơn 300 triệu đồng, những người thừa kế chỉ có nghĩa vụ trả khoản tiền tối đa bằng đúng giá trị di sản; phần nợ còn thiếu bạn sẽ phải chấp nhận rủi ro.

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, bạn cần tập hợp toàn bộ bằng chứng giao dịch như giấy mượn tiền, tin nhắn xác nhận hoặc biên lai chuyển khoản để tiếp tục thương lượng với gia đình người vay trên tinh thần hiểu biết pháp luật.

Trong trường hợp gia đình vẫn cố tình né tránh việc dùng di sản để thanh toán nợ, bạn hoàn toàn có quyền làm đơn khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền để yêu cầu những người thừa kế thực hiện nghĩa vụ trả nợ từ khối tài sản của người đã khuất.

Mời bạn đọc gửi câu hỏi để được luật sư tư vấn

Với đội ngũ các luật sư và chuyên gia pháp lý dày dạn kinh nghiệm trên tất cả các lĩnh vực như hôn nhân - gia đình, kinh doanh - thương mại, mua bán đất đai, sở hữu trí tuệ, lao động, hộ tịch, thừa kế..., chuyên mục Tư vấn pháp luật trên Tuổi Trẻ Sao sẽ giải đáp thắc mắc của bạn một cách nhiệt tình, nhanh chóng, chính xác, hiệu quả.

Bạn đọc vui lòng gửi câu hỏi (gõ bằng tiếng Việt có dấu, font chữ UNICODE) về Tuổi Trẻ Sao qua địa chỉ tuvanphapluat@tuoitre.com.vn.

Ba tôi qua đời, bà nội muốn cắt hộ khẩu gia đình tôi, được không?

Bà nội tôi là chủ sở hữu nhà, gia đình tôi đã tách hộ. Ba tôi vừa qua đời và tôi làm chủ hộ mới. Nhưng bà nội hiện đòi đuổi mẹ con tôi và đòi cắt hộ khẩu.