Người Việt ngày càng "khó tính" khi mua xe

Trong chương trình Trên Ghế, chị Bùi Mai Linh, thành viên Hội đồng thẩm định chuyên môn Car Choice Awards 2026, nhận định một trong những thay đổi lớn nhất của thị trường ô tô Việt Nam những năm gần đây là người mua xe có quyền đòi hỏi nhiều hơn.

"Chưa bao giờ ô tô có giá tốt như bây giờ. Ngày xưa nghĩ đến mua một chiếc ô tô nghe rất 'kinh khủng', nhưng bây giờ số tiền cao hơn một chiếc xe máy một chút đã có thể tiếp cận", chị Linh nhận định.

Quan trọng hơn, thị trường đã có thêm hàng loạt thương hiệu và sản phẩm mới. Nếu khoảng 10 năm trước, người tiêu dùng chủ yếu quen thuộc với một số hãng Nhật, Hàn, Mỹ, hiện nay số thương hiệu nhiều đến mức không phải người mua bình thường nào cũng có thể kể hết.

Sự cạnh tranh này trực tiếp nâng tiêu chuẩn của khách hàng. Trước đây, một chiếc xe gia đình có thể chỉ cần rộng, tiết kiệm nhiên liệu và điều hòa mát. Ngày nay, người mua còn hỏi có bao nhiêu túi khí, camera 360 độ hay các công nghệ hỗ trợ lái nào.

Xe dưới 1 tỉ đồng cũng có thể đòi hỏi nhiều trang bị

Sự thay đổi thể hiện đặc biệt rõ ở nhóm xe từ khoảng 600 triệu đến dưới 1 tỉ đồng.

Theo chị Linh, đây từng là khoảng giá người tiêu dùng chủ yếu cân nhắc công năng, thiết kế và khả năng vận hành. Nhưng mặt bằng trang bị năm 2026 đã khác.

ADAS, camera 360 độ, cửa sổ trời hay cốp điện rảnh tay đã xuất hiện trên nhiều sản phẩm trong tầm giá này. Thậm chí người mua bắt đầu đặt câu hỏi về HUD hay chất lượng hệ thống âm thanh.

Theo chị, đây là hệ quả tự nhiên khi người tiêu dùng đã trải nghiệm những sản phẩm tốt hơn. Một trang bị từng được coi là "đồ chơi" có thể nhanh chóng trở thành điều khách hàng mong đợi ở chiếc xe tiếp theo.

Ở nhóm xe trên 1 tỉ đồng, bài toán lại thay đổi. Khi nhu cầu cơ bản gần như đã được đáp ứng, thương hiệu và cảm xúc bắt đầu đóng vai trò lớn hơn.

Các trang bị như massage, sưởi và làm mát ghế, cửa sổ trời toàn cảnh, đèn trang trí nội thất hay lọc không khí có thể tạo thêm khác biệt. Một số hãng lại xây dựng lợi thế quanh một giá trị cụ thể, chẳng hạn yếu tố an toàn.

"Ở những phân khúc cao hơn, xe cần có thêm một vài tính năng độc đáo để thuyết phục người dùng. Khi đó, việc chọn xe liên quan đến cảm xúc nhiều hơn", chị Linh nói.

Xe phải "hợp lý" trước khi "wow"

Đây cũng là nguyên tắc chị Bùi Mai Linh áp dụng khi đánh giá các mẫu xe tại CCA 2026.

Theo chị, một khoang nội thất với nhiều tiện nghi có thể lập tức tạo hiệu ứng "wow". Tuy nhiên, những yếu tố này không nên che khuất giá trị sử dụng thực tế.

Một chiếc xe có màn hình lớn và nội thất bắt mắt nhưng thiếu camera 360 độ, cảnh báo điểm mù, phanh tự động hay những trang bị an toàn cần thiết vẫn phải được xem xét lại tùy nhu cầu sử dụng.

Quan điểm này càng quan trọng với xe gia đình, bởi một chiếc xe thường phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ cùng lúc.

Theo chị Linh, nếu gia đình chỉ mua một ô tô, người mua nên bắt đầu bằng những câu hỏi rất thực tế: Xe dùng để đi làm hay gặp đối tác? Có thường xuyên đón con? Gia đình có bao nhiêu người? Cuối tuần có thường đi chơi, về quê hay đi đường dài?

Ngay cả một chi tiết nhỏ cũng có thể tạo khác biệt sau thời gian dài sử dụng. Là người có hai con nhỏ, chị lấy ví dụ nút khóa trẻ em điều khiển điện từ vị trí người lái. Trang bị tưởng như không đáng kể nhưng thuận tiện hơn nhiều so với loại khóa cơ phải gạt cố định trên cửa sau.

Tương tự, gia đình đông người cần cân nhắc số chỗ ngồi; người thường xuyên về quê có thể cần khoang hành lý lớn; người đi nhiều và quan tâm chi phí sử dụng có thể cân nhắc xe hybrid hoặc xe điện.

Hiểu rõ mình muốn gì

Sự xuất hiện của nhiều thương hiệu mới, đặc biệt từ Trung Quốc, cũng khiến yếu tố cảm xúc trong quyết định mua xe trở nên phức tạp hơn.

Theo chị Linh, có người sẵn sàng chọn một mẫu xe Trung Quốc cao cấp vì thiết kế, trang bị và trải nghiệm phù hợp, không quá quan tâm xuất xứ. Ngược lại, vẫn có khách hàng chịu ảnh hưởng từ cách nhìn của những người xung quanh.

Chị từng gặp trường hợp ban đầu loại hoàn toàn xe Trung Quốc khỏi danh sách, nhưng sau khi lái thử lại lựa chọn một chiếc Lynk & Co 01. Cũng có người hài lòng với chiếc xe mình mua nhưng sau đó dao động vì liên tục nhận những câu hỏi về thương hiệu.

Bởi vậy, chị cho rằng trước khi lựa chọn, người mua cần hiểu rõ mình thực sự cần gì ở chiếc xe thay vì chạy theo trang bị, hình thức hay ý kiến của người khác. "Khi chọn xe, tôi nghĩ chỉ nên dành khoảng 30% cho cảm xúc, còn 70% phải là lý trí", chị Linh nhìn nhận.

Vợ mua xe, đừng để chồng chọn?

Khi mua xe, phụ nữ ngày càng quan tâm đến công nghệ, an toàn và tiện ích thực tế thay vì chỉ kiểu dáng, màu sắc. Lời khuyên từ chồng hay người thân đáng tham khảo, nhưng người sử dụng xe hằng ngày mới nên là người quyết định cuối cùng.